De sterke stijging van psychisch verzuim onder jongeren laat zien dat er geen sprake is van een individueel probleem. Daarom mag dit niet pas bij HR op tafel komen zodra iemand zich ziekmeldt. Achter langdurige uitval zit meestal niet één oorzaak, maar een stapeling van werkdruk, verwachtingen, lastige privésituaties en te weinig ruimte voor herstel. De leidinggevende kan niet al die oorzaken wegnemen, maar speelt wel een cruciale rol bij het tijdig herkennen en bespreekbaar maken van signalen.
Hoe langer de uitval, hoe moeilijker de terugkeer
Als iemand eenmaal langdurig is uitgevallen, wordt de weg terug naar werk steeds moeilijker. Psychische klachten werken bovendien door in de hele keten, tot aan langdurige arbeidsongeschiktheid. Daarom moet de aandacht verschuiven van uitsluitend verzuimbegeleiding naar het veel eerder versterken van arbeidsperspectief. Dat vraagt om werk waarin mensen voldoende autonomie, steun, duidelijkheid en herstelruimte ervaren.
Leidinggevende moet niet wachten op een hulpvraag
Goede leidinggevenden wachten niet tot een medewerker om hulp vraagt, maar blijven in gesprek en weten wat er in hun team speelt. Daarvoor moeten organisaties hen wel trainen en ondersteunen. Slechts 27 procent van de leidinggevenden wordt structureel getraind in het herkennen van mentale problemen en 38 procent voelt zich onvoldoende voorbereid op deze rol.
Organisaties moeten leiddinggevenden helpen om niet te wachten op een ziekmelding, maar daarvoor al signaleren. Wordt iemand stiller, is er vaker kort verzuim of moeite om het werk af te krijgen? Geef praktische handvatten aan de leidinggevende om het gesprek aan te gaan. Vraag wat energie kost, wat iemand nodig heeft en onderzoek samen of tijdelijke aanpassingen in het werk mogelijk zijn. Juist zo'n eenvoudig gesprek kan voorkomen dat klachten zich opstapelen.
Maak psychisch verzuim een organisatieopgave
Menselijke aandacht is dus essentieel, maar als een organisatie niet de kennis en praktische handvatten in huis heeft, blijft een succesvolle aanpak te veel afhankelijk van de individuele manager.
Wie psychisch verzuim echt wil terugdringen, moet van goed leiderschap en een gezonde werkcultuur een strategische organisatieopgave maken.