Biologische landbouw kan een belangrijke bijdrage leveren aan een duurzamere voedselketen. Maar biologisch is niet voor iedere productcategorie, grondstoffenketen of markt de effectiefste route. Wie verduurzaming serieus wil beoordelen, moet daarom kijken naar aantoonbare resultaten voor klimaat, bodem, biodiversiteit en waterkwaliteit.
Aantoonbare maatschappelijke impact moet leidend zijn
Het onderzoek van Questionmark naar de inzet van A-merken op biologisch beoordeelt voedingsmiddelenproducenten vooral op hun biologische assortiment en de bijbehorende groeidoelstellingen. Zo blijft een groot deel van de verduurzamingsinspanningen van bedrijven buiten beeld. De kwalificatie ‘laagdrempelig’ die Questionmark geeft aan de inzet van voedingsmiddelenproducenten, doet geen recht aan hun structurele investeringen in programma’s met concrete doelen en meetbare resultaten. Veel voedingsmiddelen bestaan bovendien uit meerdere grondstoffen uit internationale ketens. Bedrijven kunnen binnen die ketens op grote schaal resultaten boeken, zonder dat het eindproduct biologisch gecertificeerd is.
Oplopende lasten remmen verduurzaming
De groei van biologisch vraagt om samenwerking tussen boeren, producenten, retailers, overheid en consumenten. Daarbij moeten vraag en aanbod gelijk opgaan. Verdere verduurzaming vraagt daarnaast om passende economische randvoorwaarden. Stijgende kosten, belastingen en uitvoeringslasten beperken de investeringsmogelijkheden van bedrijven. Dat botst met de ambitie van het kabinet om het voedselsysteem verder te verduurzamen en weerbaarder te maken.
Europese spelregels versterken de impact
Beoordeel verduurzaming dus niet op één voorgeschreven route, maar op bewezen maatschappelijke impact. Een gemeenschappelijk Europees kader maakt het mogelijk om de resultaten van verschillende verduurzamingsroutes eenduidig en betrouwbaar te beoordelen. Het voorkomt bovendien dat extra Nederlandse regels bovenop Europese afspraken, bedrijven in ons land op achterstand zetten en zo verduurzaming en voedselzekerheid onder druk zetten.