Een chatbot die een klantvraag afhandelt voordat er een medewerker aan te pas komt. Software die binnen enkele seconden productteksten schrijft. Of een systeem dat automatisch bepaalt welke informatie een bezoeker als eerste te zien krijgt. Kunstmatige intelligentie is de afgelopen jaren stilletjes doorgedrongen tot duizenden websites.
Vanaf augustus 2026 krijgen bedrijven die zulke toepassingen gebruiken te maken met aanvullende verplichtingen uit de Europese AI Act. Die Europese wet moet ervoor zorgen dat gebruikers beter begrijpen wanneer kunstmatige intelligentie wordt ingezet en welke rol die technologie speelt bij digitale dienstverlening. Dat klinkt wellicht als een onderwerp voor grote technologiebedrijven, maar de praktijk ziet er anders uit. Juist het midden- en kleinbedrijf maakt steeds vaker gebruik van AI. Veel ondernemers hebben inmiddels wel ergens een vorm van automatisering op hun website draaien, soms zonder daar dagelijks bij stil te staan. Voor bedrijven die een professionele website laten maken, wordt daardoor meer van belang dan alleen een aantrekkelijk ontwerp of een snelle laadtijd. Ook de technologie achter de schermen krijgt steeds meer aandacht. Niet omdat ondernemers daar plotseling enthousiast van worden, maar omdat regelgeving een steeds grotere rol speelt in de digitale wereld.
AI zit op meer plekken dan veel bedrijven denken
Voor veel bedrijven is AI geen toekomstmuziek meer. De technologie helpt bijvoorbeeld bij klantenservice, het schrijven van teksten en het analyseren van bezoekersgedrag. Vaak zonder dat gebruikers daar iets van merken. Veel van die toepassingen zijn de afgelopen jaren stap voor stap ingevoerd. Daardoor hebben organisaties soms nauwelijks zicht op hoeveel processen inmiddels deels door AI worden ondersteund. Juist daarom wil de Europese Unie meer transparantie. Met de AI Act moet duidelijker worden wanneer kunstmatige intelligentie een rol speelt binnen digitale diensten en welke invloed die heeft op gebruikers.
Meer transparantie
Een belangrijk onderdeel van de AI Act draait om transparantie. In bepaalde situaties moeten gebruikers kunnen herkennen dat zij met een AI-systeem communiceren. Ook voor sommige vormen van automatisch gegenereerde content gelden aanvullende regels. Volgens de Europese Commissie moeten mensen beter kunnen inschatten hoe informatie tot stand komt. Zeker nu AI steeds vaker taken uitvoert die vroeger uitsluitend door mensen werden gedaan, groeit de behoefte aan duidelijkheid. Voor veel bedrijven betekent dat niet direct een complete verbouwing van hun website. De grootste uitdaging zit vaak in het in kaart brengen van bestaande systemen. Welke AI-tools worden gebruikt? Welke gegevens verwerken ze? En welke informatie moet daarover beschikbaar zijn voor bezoekers?
Niet alleen een juridische kwestie
De discussie over AI draait overigens niet uitsluitend om wetgeving. Uit onderzoek van Deloitte blijkt dat een grote meerderheid van consumenten die bekend zijn met generatieve AI vindt dat AI-gegenereerde content duidelijk herkenbaar moet zijn. Er wordt vandaag de dag meer waarde gehecht aan betrouwbaarheid en transparantie. Dat is zichtbaar op meerdere fronten. Bezoekers willen weten wat er met hun gegevens gebeurt. Ze verwachten duidelijkheid over geautomatiseerde processen. En steeds vaker ontstaat de vraag of bepaalde informatie door een mens of door software is geschreven. Voor bedrijven kan dat gevolgen hebben die verder gaan dan alleen het naleven van regels. Vertrouwen speelt online een grote rol. Een website die open communiceert over het gebruik van technologie kan daardoor een andere indruk achterlaten dan een platform waar bezoekers moeten raden hoe bepaalde processen werken.
Vragen nemen toe
Binnen de websector wordt al langer rekening gehouden met strengere regelgeving rond digitale diensten. De komst van de AI Act zorgt ervoor dat gesprekken over websites steeds vaker ook gaan over compliance, documentatie en risicobeheer. Waar opdrachtgevers vroeger vooral vroegen naar design, functionaliteiten of online vindbaarheid, komen nu regelmatig andere onderwerpen op tafel. Welke AI-tools zijn verantwoord? Hoe transparant moet een organisatie zijn? En welke aanpassingen zijn nodig om voorbereid te zijn op toekomstige regelgeving? Dat betekent niet dat iedere website opnieuw gebouwd moet worden. In veel gevallen gaat het om relatief beperkte aanpassingen. Toch verwachten deskundigen dat steeds meer bedrijven hun digitale omgeving de komende jaren opnieuw zullen beoordelen.
Voorbereiden op de volgende fase
De invoering van de AI Act verloopt gefaseerd. Daardoor krijgen bedrijven de tijd om hun processen aan te passen. Tegelijkertijd laat de wet zien welke kant Europa op wil: meer toezicht op kunstmatige intelligentie en meer duidelijkheid voor gebruikers. Voor veel ondernemers voelt dat misschien nog als een onderwerp voor de toekomst. Toch is die toekomst inmiddels dichterbij gekomen dan een paar jaar geleden werd gedacht. Kunstmatige intelligentie is geen experimentele technologie meer die alleen voorkomt in de kantoren van grote techbedrijven. De technologie zit steeds vaker verweven in websites, webshops en online dienstverlening. Juist daarom zullen de regels die daarbij horen de komende jaren voor steeds meer organisaties relevant worden.