Onderzoeker Hogeschool Rotterdam wint Steenbreker van het Jaar met aanpak die ondernemers helpt daadwerkelijk te vergroenen
Onderzoeker Larissa van der Knaap van Hogeschool Rotterdam heeft vandaag de prijs Steenbreker van het Jaar gewonnen met haar aanpak voor de vergroening van bedrijventerreinen in Schiedam. Op ’s-Gravelandsepolder en het Schiedamse deel van de Spaanse Polder kan dankzij haar onderzoek ruim 1 hectare groen worden toegevoegd. Ook komt er een groene gevel bij een van de ondernemers. De aanpak kan worden toegepast op andere versteende bedrijventerreinen in Nederland.
Larissa van der Knaap / Fotograaf Dennis Wisse
Bedrijventerreinen zijn traditioneel vooral ingericht op efficiënte bedrijfsvoering: veel gebouwen, asfalt en parkeerplaatsen en weinig ruimte voor natuur. Dat vergroot onder meer de kans op hittestress en wateroverlast en maakt terreinen minder aantrekkelijk. Ook planten en dieren vinden er weinig voedsel, beschutting en verbinding met andere gebieden zoals de stad.
Van der Knaap onderzocht voor gemeente Schiedam waarom ondernemers die positief staan tegenover vergroening toch niet in actie komen. Zij sprak met verschillende ondernemers en testte de aanpak in een pilot met zeven bedrijven. Een belangrijke belemmering bleek de sociale norm: ondernemers willen niet als enige investeren in groen. Daarnaast weten zij vaak niet welke planten geschikt zijn, wat vergroening kost en wie aanleg en onderhoud kan verzorgen.
“Tijdens de eerste gesprekken werd al duidelijk dat veel ondernemers best willen vergroenen, maar niet weten hoe ze moeten beginnen”, zegt Van der Knaap. “Door alle stappen bij elkaar te brengen, maken we de stap van een goed voornemen naar uitvoering veel kleiner.”
Van bereidheid naar uitvoering
De ontwikkelde procesaanpak combineert een ecologische quickscan, veldbezoek, ecologisch advies, een concreet ontwerp, een offerte, mogelijkheden voor financiële ondersteuning en een partij die aanleg en onderhoud kan verzorgen. Ondernemers kunnen kiezen uit vergroeningspakketten op drie niveaus: Brons, Zilver en Goud.
De plantenmixen zijn samen met de stadsecoloog ontwikkeld en afgestemd op lokale planten en dieren waarvoor het gebied een belangrijke leefomgeving vormt, en op bestaande ecologische verbindingen. Daardoor is het groen niet alleen aantrekkelijk, maar levert het ook voedsel, beschutting en bewegingsruimte voor insecten, vogels en andere dieren.
Irado, dat in Schiedam onder meer afval inzamelt en de openbare ruimte beheert, bereidt de grootste vergroening voor. Op het terrein van het bedrijf moet straks goed zichtbaar worden hoe een versteend bedrijfsterrein kan veranderen en een aanvulling is op het ecologische ecosysteem. De definitieve omvang en planning zijn nog afhankelijk van de afronding van de voorbereiding.
Toepasbaar in heel Rijnmond
De procesaanpak kan worden overgenomen door andere gemeenten. Een ecologische quickscan bepaalt per gebied welke planten en maatregelen passen bij de aanwezige flora en fauna. De eerste organisaties binnen en buiten Zuid-Holland hebben zich inmiddels interesse getoond.
Gemeenten, ondernemersverenigingen en bedrijven die willen onderzoeken wat deze aanpak voor hun bedrijventerrein kan betekenen, kunnen contact opnemen met Larissa van der Knaap via L.L.m.van.der.knaap@hr.nl.
Volgens het juryrapport ontvangt Van der Knaap het eerbetoon vooral vanwege de nadruk op het verbeteren van de biodiversiteit en het creëren van ecologische verbindingen. Het initiatief is een inspiratie voor alle bedrijfsterreinen in Nederland dat laat zien dat een relatief eenvoudige ingreep veel impact kan hebben.
Van der Knaap voerde het tweejarige onderzoek Over de grenzen van grijs naar groen voor gemeente Schiedam uit in het kader van de master Klimaatpsychologie en -gedrag aan de Hogeschool van Amsterdam. Zij is als onderzoeker verbonden aan Kenniscentrum Business Innovation van Hogeschool Rotterdam.