'Zorgen over inmenging en trollenlegers vragen om actie vóór verkiezingen 2027'

• Rathenau Instituut

In aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart leven er zorgen over buitenlandse inmenging en inzet van trollenlegers. Aanleiding is onder meer onderzoek van Post-X Society. Maatregelen tegen inmenging via sociale media zijn niet binnen een week geregeld. Maar nu de risico’s scherp in beeld zijn, is het tijd om stappen te zetten richting de volgende verkiezingen: de Provinciale Statenverkiezingen in maart 2027.

Nieuws over Meta’s gebrekkige handhaving van de eigen platformrichtlijnen en berichten over trollenlegers laten zien hoe buitenlandse actoren het Nederlandse publieke debat kunnen beïnvloeden. Dat wijst op een fundamenteel probleem: we zijn grotendeels afhankelijk van hoe platforms hun eigen regels handhaven. Zelfs eenvoudige maatregelen, zoals het verwijderen van nepaccounts, lijken niet altijd te worden genomen. Ook voor inzicht in de omvang en impact van inmenging zijn onderzoekers afhankelijk van interne data van platforms. Transparantie daarover ontbreekt vaak.

Alternatieven

Maar er zijn er wel degelijk alternatieven. Platforms beheren nu het volledige proces van aanbevelen en verspreiden van inhoud. Dat zou anders kunnen, bijvoorbeeld door gebruikers te laten kiezen uit verschillende aanbevelingsalgoritmen van onafhankelijke partijen. Tevens kun je sturen op minder op engagement gebaseerde aanbevelingsalgoritmen. Daardoor krijgen niet alleen hyperactieve accounts minder bereik, maar brengen gebruikers ook minder tijd door op socialmediaplatformen

Beleid en politiek kunnen nu al beginnen met deze stappen, zodat we bij de volgende verkiezingen niet opnieuw tegen dezelfde risico’s aanlopen.