Van websites naar AI
AI verandert fundamenteel hoe burgers overheidsinformatie vinden. Waar informatie voorheen primair via websites werd ontsloten, zien we een duidelijke verschuiving naar samenvattingen en interpretaties via AI-systemen. Deze ontwikkeling brengt nieuwe vraagstukken met zich mee, maar biedt tegelijkertijd een kans om de ambities van de Digitale Overheid in een stroomversnelling te brengen.
De trend is niet te stoppen
Het gebruik van AI ontwikkelt zich in hoog tempo. Inmiddels gebruikt ongeveer 65% van de Nederlanders (*) AI-tools, met een nog hoger aandeel onder jongeren. Tegelijkertijd verandert het gedrag van burgers die overheidsinformatie zoeken zichtbaar. Bezoek aan overheidswebsites neemt af, in sommige gevallen aanzienlijk. Deze ontwikkeling zet zich naar verwachting de komende jaren verder door.
Eén overheid, één ingang
AI biedt de mogelijkheid om de versnippering van duizenden overheidswebsites te doorbreken en de burger daadwerkelijk centraal te stellen. Denk aan een centrale, intelligente ingang tot de overheid, waar informatie samenkomt en burgers vragen kunnen stellen vanuit hun eigen situatie. Niet langer zoeken naar de juiste organisatie of navigeren door losse pagina’s, maar direct ondersteuning krijgen bij vragen zoals: “Ik ben mijn baan verloren, wat moet ik doen?”
Interpretatie als volgende stap op toegankelijkheid
De overheid werkt aan het verbeteren van de digitale toegankelijkheid van haar websites en apps. Daarmee wordt een belangrijke basis gelegd voor digitale inclusie en het beter vindbaar en bruikbaar maken van overheidsinformatie voor burgers. Tegelijkertijd ontwikkelt het digitale landschap zich snel. Waar toegankelijkheid zich traditioneel richt op gebruik, vindbaarheid en begrijpelijkheid voor mensen, ontstaat er nu een aanvullende dimensie. AI-systemen lezen, structureren en combineren informatie. Wanneer informatie ruimte laat voor interpretatie of onderling niet consistent is, kan dit leiden tot afwijkende conclusies en mogelijk ongewenste gevolgen. De opgave verbreedt zich daarmee: naast toegankelijkheid voor mensen wordt het steeds belangrijker dat overheidsinformatie ook eenduidig en robuust interpreteerbaar is voor AI-toepassingen.
Toegankelijk én AI-proof
De volgende stap ligt in het verder ontwikkelen van bestaande standaarden. De huidige Toegankelijkheidsrichtlijnen bieden een sterke basis en kunnen worden aangevuld met principes die rekening houden met de manier waarop AI informatie verwerkt. Dit betekent dat informatie niet alleen toegankelijk en begrijpelijk moet zijn voor mensen, maar ook zodanig gestructureerd en consistent dat AI-systemen deze op een betrouwbare manier kunnen interpreteren.
Zo ontstaat een digitale overheid die niet alleen inclusief is, maar ook toekomstbestendig.