De wereldorde verschuift, conflicten nemen toe en de druk van klimaatverandering groeit. Daarom klinkt de roep om de innovatiekracht van Nederland te versterken luider dan ooit. Terecht, maar wie innovatiekracht uitsluitend inzet voor economische groei, mist het grotere plaatje. Dat betoogt het Rathenau Instituut in een reactie op het rapport van oud-ASML-topman Peter Wennink.
Het advies van Wennink onderstreept het belang van flink hogere investeringen in onderzoek en ontwikkeling, tot minimaal 3 procent van het bbp, en een aantrekkelijker ondernemingsklimaat. Toch is dat niet voldoende.
Decennia aan innovatieonderzoek laten zien dat de overheid vier publieke taken heeft met betrekking tot innovatie. Naast het stimuleren van economische groei moet de overheid ook innovatie stimuleren die gericht is op maatschappelijke behoeften, maar niet per se tot economische groei leidt. Denk aan zorg, veiligheid of klimaatadaptatie. Ook is het cruciaal om burgers en maatschappelijke organisaties tijdig te betrekken bij nieuwe technologieën, zeker bij strategische domeinen als AI, energie en biotechnologie. Dit vergroot draagvlak en verkleint risico’s.
Ten slotte: adequate regelgeving blijft onmisbaar, juist om risico’s in innovatie te kunnen nemen en wenselijke innovatie te sturen. Staar je dus niet blind op innovatie voor economische groei alleen. Benut innovatiekracht voor het algemeen belang door economie, maatschappij en regelgeving samen te laten werken.