'Machinebouw blijft motor achter industriële groei, maar breed herstel blijft uit'

• ING Bank

De nieuwste CBS-cijfers tonen een verdeeld beeld in de Nederlandse industrie. De machinebouw groeit sterk, profiterend van de wereldwijde vraag naar automatisering en chipmachines, maar veel andere grote sectoren blijven achter. Deze afhankelijkheid van één groeimotor maakt de Nederlandse industriesector kwetsbaar. Voor bedrijven worden investeringen in productiviteit, digitalisering en innovatie daarmee steeds belangrijker om internationaal concurrerend te blijven.

Volgens het CBS groeide in juni bijna de helft van de industriële bedrijfstakken ten opzichte van dezelfde maand een jaar eerder. Toch is het herstel niet breed gedragen. Binnen de acht grootste industriële branches is vooral de machinebouw de duidelijke groeimotor. Sectoren als chemie, kunststoffen en elektrotechnische apparaten staan nog onder druk en krimpen licht. Omdat deze branches samen een groot deel van de Nederlandse industriële productie vertegenwoordigen, blijft het totaalbeeld tweeledig en kwetsbaar.

Machinebouw profiteert van structurele vraag

Deze ontwikkeling is geen verrassing. De machinebouw profiteert van structurele trends in productieautomatisering, robotisering en de wereldwijde vraag naar chipmachines. Nederlandse bedrijven in dit segment hebben internationaal een sterke positie en dat biedt groeikansen. Daarbij maakt de afhankelijkheid van één groeimotor de industrie kwetsbaar. Als andere sectoren achterblijven, blijft het herstel beperkt en neemt de druk op de concurrentiepositie toe.

Productiviteit wordt bepalend voor concurrentiekracht

Voor ondernemers in de industrie betekent dit dat productiviteit nog hoger op de agenda moet. Investeringen in automatisering, digitalisering, data, AI en nieuwe dienstverlening kunnen helpen om marges te beschermen en sneller in te spelen op veranderende marktomstandigheden. Juist in een periode van hogere kosten, geopolitieke onzekerheid en internationale concurrentie maken zulke investeringen bedrijven wendbaarder.

Risico op tweedeling binnen industrie

Blijven deze investeringen uit, dan zal de concurrentiepositie van grotere deelsectoren onder druk komen. De hightech machinebouw blijft dan de kar trekken, terwijl andere sectoren marktaandeel, investeringen en uiteindelijk werkgelegenheid kunnen verliezen. Dat raakt niet alleen de industriesector, maar ook de verdienkracht van de Nederlandse economie op langere termijn.