Er is een datum die het komende jaar in veel bestuurskamers gaat opduiken, en die datum is dichterbij dan de meeste bedrijven denken. Op 2 augustus 2026 wordt een groot deel van de Europese AI-verordening, beter bekend als de AI Act, daadwerkelijk afdwingbaar. Niet voor een select clubje techbedrijven. Voor iedereen die AI gebruikt om met klanten te communiceren of content te genereren.
Afbeeldingsbron: Pexels
Een wet die stapje voor stapje binnenkomt
De AI Act werd op 1 augustus 2024 van kracht, maar niet in één keer. De wet kent een gefaseerde uitrol, en dat maakt het lastig bij te houden wat wanneer precies geldt. Sinds 2 februari 2025 zijn AI-systemen met onaanvaardbaar risico verboden, denk aan social scoring of ongerichte gezichtsherkenning. Sinds 2 augustus 2025 gelden de regels voor zogeheten general-purpose AI-modellen, de taalmodellen waarop veel andere toepassingen zijn gebouwd.
En dan nu 2 augustus 2026. Op die datum worden de transparantieverplichtingen voor AI met beperkt risico afdwingbaar. Kort gezegd: systemen die met mensen communiceren of content genereren, moeten zich kenbaar maken als AI. Interessant detail, en niet iedereen weet dit: de strengere eisen voor hoog-risico AI-systemen zijn juist uitgesteld. Na een politiek akkoord over het zogeheten Digital Omnibus-pakket, gesloten op 7 mei 2026, schuiven die verplichtingen door naar december 2027 en augustus 2028. De transparantieplicht blijft echter gewoon op schema staan.
Wat dit concreet betekent voor verkoopteams
Precies dat laatste punt raakt commerciële afdelingen harder dan ze beseffen. Een chatbot op een website valt eronder. Maar ook AI-gegenereerde content, gepersonaliseerde e-mails, geautomatiseerde acquisitie: zodra een systeem namens een bedrijf met een persoon communiceert of tekst opstelt, moet duidelijk zijn dat er AI aan te pas komt.
Denk aan AI-gestuurde e-mailoutreach. Een verkoper die zijn tijd steekt in gesprekken in plaats van in het handmatig opstellen van honderd bijna-identieke mails, maakt daarbij vaak gebruik van een systeem dat leads vindt en een eerste bericht voorstelt. Precies dat soort toepassingen valt onder de transparantieregels. Niet omdat het gevaarlijk is. Gewoon omdat de wet vindt dat mensen mogen weten met wie, of wat, ze praten.
Toezicht krijgt een Nederlands gezicht
Wie moet dit gaan controleren? Die vraag speelde lange tijd, maar begint nu antwoord te krijgen. Het kabinet bracht op 20 april 2026 een wetsvoorstel in consultatie voor het toezicht op de AI-verordening. Daarin krijgt de Autoriteit Persoonsgegevens een coördinerende rol, samen met tien sectorale toezichthouders die elk binnen hun eigen domein AI in de gaten houden. Voor de financiële sector blijven bijvoorbeeld de Autoriteit Financiële Markten en De Nederlandsche Bank verantwoordelijk.
De consultatie liep tot 1 juni 2026, en de definitieve wet volgt later dit jaar. Belangrijk om te beseffen: dat de Nederlandse uitvoeringswet nog niet klaar is, betekent niet dat de Europese regels niet gelden. Die zijn rechtstreeks van toepassing, met of zonder nationale wet.
Van inventariseren naar documenteren
Wat betekent dit in de praktijk? Vooral: een lijstje maken. Welke AI-tools gebruikt een organisatie eigenlijk, van CRM-koppelingen tot losse e-mailtools? Wie bepaalt welke prospects worden benaderd, en op basis van welke gegevens? Die vragen moeten beantwoord zijn, liefst zwart op wit, voordat er daadwerkelijk gehandhaafd gaat worden.
Niet elk bedrijf is daarop voorbereid. Sterker nog, uit onderzoek bleek eerder dit jaar dat slechts een klein deel van de Nederlandse bedrijven concrete stappen heeft gezet richting naleving. De rest wacht af. Risicovol, want onwetendheid is geen excuus in het Europese recht.
Ook op de werkvloer voelbaar
De opmars van AI in verkoop en klantcontact staat niet op zichzelf. Vakbonden en arbeidsmarktanalisten zien inmiddels vaker reorganisaties die samenhangen met automatisering, en personeel dat zich moet aanpassen aan nieuwe tools. Waar eerst vooral werd gesproken over efficiëntiewinst, gaat het gesprek nu steeds vaker over omscholing in AI-vaardigheden: niet als iets voor over een paar jaar, maar als iets dat nu al op de agenda staat bij veel organisaties.
Dat maakt de deadline van augustus meer dan een juridisch detail. Het is het moment waarop twee ontwikkelingen samenkomen: bedrijven die AI steeds breder inzetten in hun klantcontact, en een wet die eindelijk gaat afdwingen dat mensen weten wanneer ze met een machine te maken hebben. Wie dat nu al op orde heeft, hoeft in augustus niet in paniek te raken.