‘Elke regio telt! Een nieuwe aanpak van verschillen tussen regio’s’

27 MRT 2023 13:00 | Raad voor de Leefomgeving en Infrastructuur

Rli, RVS en ROB adviseren kabinet: Andere aanpak regionaal beleid nodig

De regionale verschillen in brede welvaart in Nederland zijn groot en ze nemen toe. Het beleid van het kabinet moet zich richten op het tegengaan van onwenselijke verschillen, het compenseren van achterstanden alleen is onvoldoende. Er moet overal in Nederland worden geïnvesteerd in regionale ontwikkeling op de lange termijn. Het kabinet moet bij beleidskeuzes niet alleen nadruk leggen op het economisch rendement, maar ook op de gevolgen voor de samenleving en de leefomgeving in alle regio’s van Nederland. Dit adviseren de Raad voor de leefomgeving en infrastructuur (Rli), de Raad voor Volksgezondheid & Samenleving (RVS) en de Raad voor het Openbaar bestuur (ROB) in het advies ‘Elke regio telt! Een nieuwe aanpak van verschillen tussen regio’s’ dat op 27 maart 2023 is overhandigd aan minister Bruins Slot van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.

Regio’s in Nederland verschillen aanzienlijk van elkaar, in cultureel opzicht en in de aard van de leefomgeving en het landschap. Die verschillen maken Nederland de moeite waard, maar de toename van onwenselijke verschillen tussen regio’s in Nederland is schrikbarend. In regio’s zoals Zeeuws-Vlaanderen, de Kop van Noord-Holland, de Veenkoloniën, Twente en Parkstad Limburg is al langere tijd sprake van forse achterstanden, zoals een lagere levensverwachting, slechter bereikbare banen of onderwijs.

Investeer in regionale brede welvaart

In het huidige rijksbeleid gaan investeringen vooral naar regio’s die al sterk zijn. De drie raden pleiten voor ander beleid waarin het realiseren van brede welvaart overal in Nederland voorop staat. Hiervoor is het nodig dat de rijksoverheid bij de verdeling van gelden over de regio’s naast economisch rendement ook de bredere maatschappelijke opbrengsten meeweegt. Dit moet eraan bijdragen dat een betere spreiding van onderwijs, zorg en rijksorganisaties over het land wordt gerealiseerd. Ten tweede willen de raden dat de regio’s zelf kansenagenda’s ontwikkelen voor de lange termijn. Deze moeten de basis vormen voor langjarige en substantiële investeringen in de regio door het kabinet. Ten derde is een forse verbetering van de relaties tussen regio’s en rijk noodzakelijk om het belang van regionale ontwikkeling beter mee te kunnen wegen in het rijksbeleid en om regio’s meer stem te geven in de besluiten hierover.

Zet in op een basis voor vitale gemeenschappen

Om de onwenselijke verschillen tussen regio’s te verkleinen vinden de drie adviesraden dat in het hele land een basis van bereikbare voorzieningen beschikbaar moet zijn. Dit hoeft niet overal in Nederland dezelfde basis te zijn, maar onderwijs, zorg, werk, cultuuraanbod en publieke ontmoetingsruimten moeten wel overal in Nederland bereikbaar en toegankelijk zijn voor mensen. Alleen dan kunnen regio’s zich op een gezonde manier ontwikkelen en vitaal blijven.

Schep een basis voor vertrouwen en democratie

De huidige verschillen tussen regio’s vinden de drie raden problematisch voor de inwoners van de regio’s waarin de achterstanden zich opstapelen omdat ze bijdragen aan ongelijke kansen en de afnemende vitaliteit van de gemeenschappen waarin mensen wonen. Deze ongelijkheid is schadelijk voor het vertrouwen van mensen in de overheid en in onze democratie. Dit vormt een bedreiging voor Nederland als geheel. Bovendien bemoeilijken de verschillen tussen regio’s ook een effectieve aanpak van grote nationale vraagstukken zoals de energietransitie, de woningbouwopgave, of de hervorming van de landbouw. Juist op deze terreinen zijn er kansen voor de genoemde regio’s en voor heel Nederland.

 

Noten voor de redactie • Voor het aanvragen van interviews kunt u contact opnemen met Anneke Verschoor, communicatieadviseur Rli, anneke.verschoor@rli.nl, tel 06 - 15 35 95 40 • Voor inhoudelijke informatie over het advies kunt u contact opnemen met Bart Swanenvleugel, projectleider, bart.swanenvleugel@rli.nl, tel 06 - 52 01 26 91 • Volg ons op Twitter (@raadrli, @raadRVS en @Raad_ROB) en twitter mee met #elkeregiotelt Algemene informatie De drie raden zijn onafhankelijk en adviseren gevraagd en ongevraagd over langetermijnvraagstukken. De Raad voor de leefomgeving en infrastructuur (Rli) is het strategische adviescollege voor regering en parlement op het brede domein van de fysieke leefomgeving. Voorzitter is ir. J.J. (Jan Jaap) de Graeff. www.rli.nl De Raad voor Volksgezondheid & Samenleving (RVS) is het strategische adviescollege voor regering en parlement op het gebied van zorg en sociaal domein. Voorzitter is prof. dr. M. (Jet) Bussemaker. www.raadrvs.nl De Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB) is het strategische adviescollege voor regering en parlement over de inrichting en het functioneren van het openbaar bestuur en de financiële verhoudingen tussen rijk, provincies en gemeenten. Voorzitter is drs. J.M.M. (Han) Polman. www.raadopenbaarbestuur.nl

Meer binnen de rubriek Politiek en overheid