Begrippen als integriteit en sociale veiligheid dreigen hun onderscheidende betekenis te verliezen wanneer ze te snel of te lichtzinnig worden gebruikt. Dat stelt prof. dr. Zeger van der Wal in aanloop naar zijn afscheidssymposium op 29 juni in Den Haag. Tijdens de bijeenkomst pleit hij voor meer scherpte in het publieke debat over deze thema's.
Van der Wal bekleedde tien jaar lang namens CAOP de Ien Dales Leerstoel ‘Overheid als arbeidsorganisatie’ aan de Universiteit Leiden. In zijn afscheidslezing reflecteert hij op de ontwikkeling van het integriteits- en sociale veiligheidsbeleid binnen publieke organisaties. Daarbij grijpt hij terug op de bekende uitspraak van voormalig minister van Binnenlandse Zaken Ien Dales uit 1992: "Je bent integer of je bent het niet. Een beetje integer kán niet."
Volgens Van der Wal is de maatschappelijke aandacht voor integriteit en sociale veiligheid belangrijk en noodzakelijk, maar schuilt er ook een risico in de manier waarop deze begrippen tegenwoordig worden ingezet. "Zware woorden vragen om zware maatregelen. Daarom moeten we zorgvuldig blijven in de manier waarop we begrippen als integriteit en sociale veiligheid gebruiken."
Van der Wal ziet dat organisaties steeds vaker reageren met nieuwe regels, procedures, commissies en onderzoeken. De vraag is volgens hem of dat altijd leidt tot betere organisaties. "We reageren al snel met nieuwe regels, protocollen of onderzoeken. Maar de vraag is of organisaties daar altijd beter van worden. Cultuur, leiderschap en vakmanschap laten zich niet organiseren met een extra procedure."
Reflectie op een veranderend debat
De betekenis van integriteit en sociale veiligheid is volgens Van der Wal niet statisch. Begrippen veranderen mee met maatschappelijke ontwikkelingen, veranderende normen en verwachtingen op de werkvloer. Dat vraagt om voortdurende reflectie op de vraag wanneer deze begrippen terecht worden gebruikt en wanneer andere woorden beter passen.
De discussie raakt direct aan actuele vraagstukken rond meldculturen, grensoverschrijdend gedrag, ambtelijk vakmanschap, leiderschap en publieke verantwoording. "Niet elk onprettig gesprek is onveilig. Niet iedere fout is een integriteitskwestie. Juist daarom moeten we zorgvuldig blijven in het gebruik van deze begrippen."
Tijdens het symposium gaan collega’s uit wetenschap, bestuur en praktijk met Van der Wal in gesprek over de toekomst van integriteit, sociale veiligheid en publiek leiderschap.
Volgens Marjolijn Olde Monnikhof, directeur-bestuurder van CAOP, raakt de discussie ook aan fundamentele vragen voor publieke organisaties."Zeger van der Wal heeft het debat over integriteit, leiderschap en goed werkgeverschap de afgelopen tien jaar verrijkt met onderzoek én kritische reflectie. Zijn boodschap dat we zorgvuldig moeten omgaan met deze begrippen is actueler dan ooit. Juist daarom is het belangrijk om het gesprek te blijven voeren over hoe deze begrippen veranderen en hoe we voorkomen dat ze hun onderscheidende waarde verliezen."
Over het symposium
Het afscheidssymposium vindt plaats op maandag 29 juni 2026 in Den Haag. Tijdens de bijeenkomst presenteert Van der Wal zijn afscheidsessay en reflecteert hij op tien jaar Ien Dales Leerstoel. Bestuurders, beleidsmakers, onderzoekers en professionals gaan vervolgens met elkaar in gesprek over de betekenis van integriteit en sociale veiligheid in de publieke sector.
Datum: maandag 29 juni 2026
Tijd: 16.00 -17.15 uur (inloop vanaf 15.30 uur)
Locatie: PAARD, Prinsegracht 12, Den Haag
Aanmelden via: https://www.caop.nl/evenement/afscheidssymposium-prof-dr-zeger-van-der-wal/
