In Nederland geven inmiddels zo’n 5 miljoen mensen mantelzorg aan een naaste, vaak naast een betaalde baan. Voor mantelzorgers van mensen met dementie is die combinatie extra zwaar. Zij besteden gemiddeld bijna een volledige werkweek per week aan zorg, waarmee dementiemantelzorg een van de intensiefste en belastendste vormen van mantelzorg is. Juist deze groep loopt een verhoogd risico op overbelasting en uitval op het werk. Uit recent onderzoek dat Alzheimer Nederland samen met MantelzorgNL en Stichting Werk&Mantelzorg uitvoerde, blijkt dat werk en mantelzorg voor veel mantelzorgers moeilijk te combineren zijn, met grote gevolgen voor hun gezondheid, financiële situatie en arbeidsmarktpositie.
Volgens deze peiling vindt slechts één op de vijf mantelzorgers dat zij werk en mantelzorg (heel) goed kunnen combineren. Drie op de tien ervaren dit juist (heel) slecht. Daarnaast heeft 14 procent van de werkende mantelzorgers hun baan moeten opgeven of is (deels) arbeidsongeschikt geraakt door de combinatie van werken en zorgen.
Deze uitkomsten sluiten aan op de recente oproep in PlusOnline om de mantelzorgrol evenwichtiger te verdelen, onder meer door meer mannen actief bij mantelzorg te betrekken. Tegelijk maakt het Alzheimer Nederland-onderzoek duidelijk dat het grootste knelpunt niet alleen de verdeling van zorgtaken betreft, maar vooral het gebrek aan structurele ondersteuning zowel thuis als op de werkvloer.
“Werk en mantelzorg horen bij elkaar,” zegt Agnes (51), een deelnemer aan het onderzoek die zelf jarenlang werk combineerde met mantelzorg voor haar partner. “Blijf praten, je hoeft het niet alleen te doen. Houd je zorgen niet binnen; als je alles alleen draagt, ziet niemand hoe zwaar het is.” Dit onderstreept hoe belangrijk open communicatie en begrip zijn, zowel binnen bedrijven als in de sociale omgeving van mantelzorgers.
Het rapport laat zien dat mantelzorgers meer nodig hebben dan waardering alleen. Flexibele werktijden, meer begrip van werkgevers, heldere regelingen en concrete ondersteuning op de werkvloer zijn cruciaal om te voorkomen dat mantelzorgers overbelast raken of hun baan moeten opgeven.
Alzheimer Nederland benadrukt dat de combinatie van mantelzorg en werk niet alleen een uitdaging is voor de mantelzorgers zelf, maar voor onze hele samenleving. Met de vergrijzing en de toenemende zorgvraag groeit de groep werkende mantelzorgers juist nu. Als we deze groep niet structureel ondersteunen, dreigen steeds meer mensen uit te vallen met persoonlijke én economische gevolgen. Structurele maatschappelijke ondersteuning is nodig, zodat mantelzorg geen persoonlijke opgave blijft, maar een verantwoordelijkheid die we samen dragen.