Alzheimer Nederland pleit voor de implementatie en toepassing van de Wet zorg en dwang (Wzd) in intra- en extramurale zorg. De positie van de cliëntenvertrouwenspersoon zou ook versterkt moeten worden, want die staat mensen met dementie en naasten bij wanneer zij het niet eens zijn over de onvrijwillige zorg die zij krijgen.
Alzheimer Nederland zet zich in voor de rechten van mensen met dementie. Deze wet regelt dat vrijheidsbeperking, in de wet aangeduid als onvrijwillige zorg, niet bij mensen met dementie mag worden toegepast, tenzij het écht niet anders kan. Zo wordt de rechtspositie van mensen met dementie beschermd. Met de wet wordt onvrijwillige zorg zorgvuldig geleverd en alleen als het nodig is. De wet is thuis en in het verpleeghuis van toepassing en geldt voor alle zorgprofessionals.
Stappenplan
Met de wet worden zorgprofessionals gestimuleerd om te zoeken naar alternatieven van onvrijwillige zorg en wordt er gewerkt met een stappenplan. De mantelzorger is betrokken bij het stappenplan. Onderdeel van het stappenplan is dat er wordt gekeken of de onvrijwillige zorg nog nodig is. Hierdoor stimuleert de wet het zoeken naar alternatieven en daarmee ook overleg met de mantelzorgers, omdat zij vaak goed weten hoe het beste met hun naaste kan worden omgegaan. De wet beschermt dus niet alleen de rechten van mensen met dementie, maar stimuleert ook persoonsgerichte zorg, wat een van de aanbevelingen is van de Zorgstandaard Dementie. Als de persoon met dementie of de mantelzorger het niet eens is met de manier waarop onvrijwillige zorg geleverd wordt, kan de cliëntvertrouwenspersoon ingezet worden. Deze onderdelen van de wet zorgen ervoor dat er meer bewustwording is van onvrijwillige zorg en dat de persoon met dementie en diens naaste versterkt worden in hun rechtspositie.
Voorbeelden van onvrijwillige zorg zijn bijvoorbeeld de deur op slot draaien, medicatie door eten mengen of een bedhek plaatsen zodat iemand niet weg kan. Ook GPS systemen of het plaatsen van camera’s zijn vormen van onvrijwillige zorg.
Het is van groot belang voor mensen met dementie dat de Wet zorg en dwang in de praktijk wordt toegepast. Zorgaanbieders (van verpleeghuiszorg én thuiszorg), ziekenhuizen, huisartsen, gemeenten en dagbestedingslocaties zijn hierbij aan zet. Allemaal zijn ze verantwoordelijk voor de juiste toepassing van de wet zorg en dwang en spelen ze een cruciale rol in de ondersteuning en zorg voor mensen met dementie en hun naaste. Daarom vragen we aandacht en actie van deze partijen.