Onlangs sprak de Raad van State zich in een spoeduitspraak uit over het voornemen van de gemeente Ridderkerk om een eigen verdeelsysteem voor sociale huurwoningen op te zetten. Ridderkerk krijgt misschien de mogelijkheid om alleen eigen inwoners te helpen. Een negatieve ontwikkeling die de woningmarkt op slot zet. In plaats daarvan zou er juist oog moeten zijn voor betere samenwerking en het toevoegen van woningen.
Casus Ridderkerk
Met het eigen verdeelsysteem kan Ridderkerk afwijken van het regionale systeem waarin woningzoekenden uit meerdere gemeenten in de regio Rotterdam aanspraak kunnen maken op sociale huurwoningen. De provincie Zuid-Holland verzette zich daartegen en wilde Ridderkerk dwingen om onderdeel te blijven van de regionale samenwerking. De rechter oordeelde nog niet inhoudelijk over de vraag of Ridderkerk dat mag, maar hield het ingrijpen van de provincie voorlopig tegen omdat op dit moment geen acute negatieve gevolgen voor woningzoekenden zijn aangetoond.
Woningmarkt is geen lokaal vraagstuk
Het is begrijpelijk dat gemeenten hun eigen inwoners willen helpen, zeker bij lange wachttijden. De uitspraak van de Raad van State laat zien hoe groot de spanning op de woningmarkt is. Maar als elke gemeente zich afsluit, zetten we de woningmarkt verder op slot. De woningmarkt is geen lokaal vraagstuk, en zonder doorstroming en mobiliteit wordt het probleem alleen maar groter; ook buiten de sociale sector.
Het aantal woningen verandert immers niet: we verschuiven alleen wie er toegang toe heeft, in plaats van het tekort op te lossen. Lokale verdeelsystemen kunnen tijdelijk politiek aantrekkelijk lijken, maar ze vergroten de versnippering in een markt die juist samenhang, schaal en extra woningaanbod nodig heeft.
Focus op samenwerking en toevoegen woningen
De focus moet daarom niet liggen op het verder verdelen van schaarste, maar op het toevoegen van woningen en betere samenwerking tussen gemeenten, provincies, Rijk en marktpartijen. Alleen zo ontstaat weer perspectief voor mensen die willen doorstromen, verhuizen voor werk of studie, of tijdelijk een andere woonoplossing nodig hebben.