Hyves, het platform dat menig millennial zich nog goed herinnert, is terug. Opvallend aan de comeback is dat het platform bewust kiest tégen een verslavend algoritme. Dat sluit aan bij wat de wetenschap steeds duidelijker aantoont: ons brein heeft behoefte aan ontspanning, afwisseling en uitdaging, in plaats van de continue stroom aan prikkels die algoritmisch aangestuurde feeds bieden. Tegelijkertijd is er in Nederland behoefte aan een sociale omgeving die mensen het gevoel geeft met elkaar in contact te staan.
De behoefte aan een digital detox
Te veel schermtijd en constante, gepersonaliseerde prikkels verstoren de slaap, verhogen stressniveaus en belasten het aandachtssysteem. Gezondheidsexperts wijzen daar al langer op, maar ook steeds meer organisaties erkennen inmiddels het belang van een digitale detox. Zo voerde AFAS Software vorig jaar een complete digital detox-campagne van een half jaar uit onder medewerkers.
Ook op sociaal gebied verandert Nederland: datingapps worden ingeruild voor speeddate-evenementen, apps die diners organiseren voor mensen die nieuw zijn in een stad, en in werkend Nederland ontstaat de trend om weer op kantoor te werken in plaats van thuis, zodat je contact hebt met collega's.
De behoefte aan een sociaal vangnet
Hyves heeft de digital detox-beweging ook gespot. Wat nu vooral helpt, is onderzoek naar het daadwerkelijke effect op onze gezondheid. Want een sociaal vangnet is een van de grootste beschermende factoren tegen stressgerelateerde klachten, en een sociaal platform zonder verslavende algoritmes kan daarin een rol spelen. Maar de vraag is of Nederland de oplossing niet vooral moet zoeken in echt, fysiek sociaal contact. Juist omdat dat de vorm van verbinding is die mensen daadwerkelijk beschermt tegen langdurige stress en uitval.
Gedeelde verantwoordelijkheid voor overheid, gemeenten, organisaties én digitale platforms
Daar ligt een verantwoordelijkheid die verder reikt dan individuele schermtijd. Gemeenten kunnen laagdrempelige ontmoetingsplekken zoals buurthuizen en hobby- en sportclubs beter toegankelijk maken. Werkgevers kunnen niet alleen digitaal welzijn stimuleren, maar ook ruimte creëren voor echt contact tussen collega's, los van schermen.
Een minder verslavend algoritme is een sympathiek gebaar, maar de kern van de oplossing zit in het actief creëren en onderhouden van een sociaal vangnet, van haken tot sporten tot de buurtborrel, waaraan gemeenten, overheid en werkgevers ieder hun steentje kunnen bijdragen.